ಬೆಂಗಳೂರು, ಫೆ. ೨೬: ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತಾ (ಅಖPಅ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪಾಲನೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಸಂಜ್ಞೇಯ (ಓoಟಿ-ಅogಟಿizಚಿbಟe) ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಅದೇ ಘಟನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ “ಎರಡನೇ ದೂರು” ದಾಖಲಿಸಲು ಪೋಲೀಸರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಸೆಕ್ಷನ್ ೪೮೨ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರ ಪೀಠವು, ಸಂಬAಧಿತ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದುವರಿದ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೂರುದಾರರು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನೀಡಿದ ದೂರನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಪೊಲೀಸರು, ಅದನ್ನು ಅಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಸೆಕ್ಷನ್ ೧೫೫ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟೆçÃಟ್ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಅಥವಾ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೊಲೀಸರು ದೂರುದಾರರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವAತೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು.

ಆದರೆ, ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೂರುದಾರರು ೪ಐದನೇ ಪುಟಕ್ಕೆ

(ಮೊದಲ ಪುಟದಿಂದ) ಅದೇ ಘಟನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಈ ಬಾರಿ, ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪೊಲೀಸರು ತಕ್ಷಣ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿ ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ನ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಈ ಕ್ರಮದ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪೊಲೀಸರು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಮೊದಲ ದೂರು ಆಧರಿಸಿ ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಹೊಸದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಥವಾ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಅದೇ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು “ಸುಧಾರಿತ ದೂರು” ಮೂಲಕ ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಎರಡನೇ ದೂರು ಆಧರಿಸಿ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸುವುದನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿದರೆ, ಯಾವುದೇ ಸಣ್ಣ ವಿವಾದವನ್ನೂ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಈ ರೀತಿಯ ಕ್ರಮವನ್ನು “ಅಧಿಕಾರದ ವರ್ಣರಂಜಿತ ದುರುಪಯೋಗ” (ಛಿoಟouಡಿಚಿbಟe exeಡಿಛಿise oಜಿ ಠಿoತಿeಡಿ) ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಪೊಲೀಸರ ಕ್ರಮವು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ದುರುಪಯೋಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಂಬAಧಿತ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ತೀರ್ಪು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಇದು ತಡೆ ನೀಡಲಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಅಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅನುಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ತೀರ್ಪು ಪೊಲೀಸರು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ್ದು, ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.