ಕೋವರ್‌ಕೊಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರೇಶ್

ವಾರಣಾಸಿ, ಜ. ೨೬: ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಮಸೀದಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯು ದೇವಾಲಯದ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ.

ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಜುಲೈ ೨೧ ರಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ನಂತರ, ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು (ಂಡಿಛಿhಚಿeoಟogiಛಿಚಿಟ suಡಿveಥಿ oಜಿ Iಟಿಜiಚಿ) ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದ ಪೂರ್ವ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಎಎಸ್‌ಐ ತನ್ನ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೮ರಂದು ಸೀಲ್ ಮಾಡಿದ ಕವರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು.

೮೩೯ ಪುಟಗಳ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ನಿನ್ನೆ ಹಿಂದೂ ಹಾಗೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಗೆ ಕೋರ್ಟು ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ಸುದೀರ್ಘ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನಾ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಅನೇಕ ಫೋಟೋಗಳ ಸಹಿತ ವಿವರವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಇಲಾಖೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಫೋಟೋಗಳು ಮಸೀದಿ ಸಂಕೀರ್ಣದೊಳಗಿನ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತçದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿವೆ.

ಹನುಮಾನ್, ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ನಂದಿಯAತಹ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳ ಮುರಿದ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಅನೇಕ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿಯ ಫೋಟೋಗಳು ಹಲವಾರು ಶಿವಲಿಂಗದ ತಳಭಾಗ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗ ಅಥವಾ ತಳವು ಕಾಣೆಯಾಗಿರುವ ಶಿವಲಿಂಗದ ಪತ್ತೆಯನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಮಸೀದಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ಇತ್ತು ಎಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ ಎಂದು ಹಿಂದೂ ಪರ ವಕೀಲ ವಿಷ್ಣು ಶಂಕರ್ ಜೈನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮಸೀದಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ದೊಡ್ಡ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದ ರಚನೆಯನ್ನು ಸರ್ವೆ ವರದಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ ಅವರು, ಜನಾರ್ದನ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಉಮೇಶ್ವರ ಮುಂತಾದ ಮೂರು ದೇವತೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಮಸೀದಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಡೆ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದ್ದಾಗಿದೆ. ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಔರಂಗಜೇಬನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಸೀದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ವೆ ವೇಳೆ ಕಟ್ಟಡದ ರಚನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಗಿಲ್ಲ, ಶೋಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ರಚನೆಯ ಕಂಬಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ರಚನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ಈಗ ಮಸೀದಿಯ ಸಭಾಂಗಣವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈಗಿರುವ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ರಚನೆಯ ೩೪ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮರು ಬಳಕೆ ವೇಳೆ ಕುರುಹು ನಾಶ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಪೂರ್ವ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲಿನ ಶಾಸನಗಳಾಗಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ / ದುರಸ್ತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅವು ದೇವನಗರಿ, ಗ್ರಂಥ, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಗಳ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಶಾಸನಗಳ ಮರುಬಳಕೆ, ಹಿಂದಿನ ರಚನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ/ದುರಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

೮೩೯ ಪುಟಗಳ ವರದಿಯ ಜತೆ ಇರುವ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವರದಿಯು ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದ ಅವಶೇಷಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಿಂದೂ ಪರ ವಕೀಲರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ವರದಿಯು ಮುರಿದ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅಳತೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯದ ಕಂಬಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಮಸೀದಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಔರಂಗಜೇಬನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳೂ ಪತ್ತೆ ಆಗಿವೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಮಸೀದಿಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ ಅಂಜುಮನ್ ಅಂಜಮಿಯಾ ಮಸೀದಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅಖ್ಲಾಕ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರು ಹಿಂದೂಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದಂತೆ ವಕೀಲರ ತಂಡವು ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದನ್ನು ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ ಅವರು ಸಂಶೋಧನೆ ವರದಿಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದೆ. ಆದರೆ ಹಿಂದೂಗಳ ವಾದಗಳು ಆಧಾರ ರಹಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಿತ ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಅಹ್ಮದ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ವಯಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಅಹ್ಮದ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಯಸ್ಸನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ವರದಿಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳ ಉಲ್ಲೇಖದ ಬಗ್ಗೆ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರು ಕಂಡುಬAದ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಅಧಿಕೃತವಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಹಿಂದೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮಜನ್ಮಭೂಮಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟು ನೀಡಿರುವ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ರಾಮಮಂದಿರದ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಹಿಂದೂ ಪರ ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಂದಿರ ಕೆಡವಿದ್ದಕ್ಕೂ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಮಂದಿರವೇ ಇದ್ದಿದ್ದಕ್ಕೂ, ಅಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತಿದ್ದುದಕ್ಕೂ ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಲು ಸಾಕ್ಷಾಧಾರಗಳು ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಅಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮೇತರ ದೇವರ (ಹಿಂದೂ ರಚನೆಯ) ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳು, ದೇವತೆಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಇರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತ್ತು. ಇದರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟು ರಾಮಜನ್ಮಭೂಮಿ ಪರ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಮಸೀದಿಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ಮಂದಿರವನ್ನು ಕೆಡವಿ ಮಸೀದಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಶಿಲಾಶಾಸನವೂ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಇದು ಕೋರ್ಟಿನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ ನಿಷಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮನುಷ್ಯರ, ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೆತ್ತನೆಯ ವಿಗ್ರಹಗಳೂ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಆಗಿರುವುದು, ಮಸೀದಿ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷö್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿವೆ.