ಕರಗದ ಪರಂಪರೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಉತ್ಸವವಾಗ ಬಹುದೇ ? | ಮಂಟಪಗಳ ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ವೇದಿಕೆ ಸಿಗಬಹುದೇ ? | ಕೊಡಗಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊAದಿಗೆ ದಸರಾವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೆಸೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ?

ವಿಶೇಷ ಅಂಕಣ : ಮಡಿಕೇರಿಯ ರಾತ್ರಿ... ಮಂಜಿನ ತೆರೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಗರವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ ಮೈಯನ್ನು ಸವರಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಭ್ರಮದ ಕಾವು ಏರುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ದೂರದಿಂದ ಕೇಳಿಬರುವ ವಾದ್ಯಗಳ ಸದ್ದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಮಂಟಪವೊAದು ಜನಸಾಗರದ ನಡುವೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಸಾವಿರಾರು ಕಣ್ಣುಗಳು. ಮೊಬೈಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಯುವಕರು. ಮಕ್ಕಳ ಕುತೂಹಲ. ಹಿರಿಯರ ನೆನಪು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ.

ಇದು ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ : ಇಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ವೈಭವವಿಲ್ಲ. ಜಂಬೂಸವಾರಿಯ ಆನೆಗಳ ಸಾಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕರಗದ ಭಕ್ತಿ ಇದೆ; ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆಯಿದೆ; ದಶಮಂಟಪಗಳ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಇದೆ; ಜನರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ ಮೈಸೂರು ದಸರಾದ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವಲ್ಲ. ಅದು ಕೊಡಗಿನ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಬೇರುಬಿಟ್ಟಿರುವ ತನ್ನದೇ ಆದ ಜನಪರಂಪರೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಿನದು. ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು ಹೇಗೆ ?

ಕರಗದ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ದಸರಾ : ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕಾದರೆ ನಾಲ್ಕು ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳ ಕರಗದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಂಚಿ ಕಾಮಾಕ್ಷಿ, ಕುಂದುರುಮೊಟ್ಟೆ ಚೌಟಿ ಮಾರಿಯಮ್ಮ, ದಂಡಿನ ಮಾರಿಯಮ್ಮ ಮತ್ತು ಕೋಟೆ ಮಾರಿಯಮ್ಮ ದೇವಾಲಯಗಳ ಕರಗಗಳು ದಸರಾ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗ. ಪಂಪಿನಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಕರಗೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಕರಗಗಳು ನಗರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಕರಗದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ.

ಇದು ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೇರು : ಹೀಗಾಗಿ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಮೂಲ ಪರಂಪರೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಬರಬಾರದು. ಬದಲಾವಣೆ ಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು.

೧೯೫೮ರಿಂದ ಮಂಟಪಗಳ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ : ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಂಟಪಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ತರಿಸಲಾದ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಟ್ರ‍್ಯಾಕ್ಟರ್ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ, ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಘಟನೆ ಮಂಟಪ ಪರಂಪರೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟವೆಂದು ವರದಿಗಳು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ವಿವಿಧ ದೇವಾಲಯಗಳ ಮಂಟಪಗಳು ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವು. ಮಂಟಪಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ದಶಮಂಟಪಗಳ ಪರಂಪರೆ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು. ಇಂದು ಅವು ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿವೆ.

೧೯೬೯: ದಸರಾ ಜನೋತ್ಸವವಾದ ವರ್ಷ : ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ದಸರಾಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ದೊರೆತದ್ದು ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ. ಅಂದಿನ ಮಡಿಕೇರಿ ಪುರಸಭೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕೆ.ಎಸ್. ಅಪ್ಪಚ್ಚು ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಸಮಿತಿ ರಚನೆಯಾಗಿ, ವಿವಿಧ ಭಜನಾಮಂದಿರಗಳು ಮತ್ತು ಕರಗ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಜನೋತ್ಸವದ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆಯಿತು. ಇದು ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಇತಿಹಾಸದ ಪಾಠ ವನ್ನು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬೆಳೆಯಬಹುದು;ಬದಲಾಗಬಹುದು ಆದರೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನರೇ ಇರಬೇಕು.

ಮಂಟಪಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕಿದೆ ! : ಇಂದು ಒಂದು ಮಂಟಪದ ಹಿಂದೆ ಕೇವಲ ಹಣವಿಲ್ಲ. ಕಲ್ಪನೆ ಇದೆ. ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಶ್ರಮವಿದೆ. ಯುವಕರ ಉತ್ಸಾಹವಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲವಿದೆ. ತಿಂಗಳುಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ ಇದೆ.

ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಕಥಾಹಂದರಗಳನ್ನು ಬೆಳಕು, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಜನರ ಮುಂದೆ ತರುವ ಈ ಮಂಟಪಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ:

ಮೆರವಣಿಗೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಈ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಗತಿ ಏನು ?

ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಂಟಪವೊAದು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬದಲಾಗಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಮಂಟಪಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ಕಥಾಹಂದರ, ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂದಿರುವ ತಂಡ, ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಬಳಸಿದ ವಿಶೇಷ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮುಂದೊAದು ದಿನ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲೇ ‘ದಸರಾ ಮಂಟಪ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ’ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೆ? ಹಿಂದಿನ ದಶಕಗಳ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರು ನೋಡಬಹುದು.

ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಬ್ರ‍್ಯಾಂಡ್ ಆಗಬಹುದೇ ?

ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಧಿಕೃತ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಸುಂದರ ವಾಗಿ ಬೆಳಗಿಸಲಾದ ದೇವಾಲಯದ ರಥ/ಮಂಟಪಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆ ಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದೇ ? : ‘ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ + ಕೊಡಗು ಅನುಭವ’ ಎಂಬ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಯಾಕೆ ರೂಪಿಸಬಾರದು ?

ದಸರಾ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕಾಫಿ ತೋಟ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನ, ಜನಪದ ಕಲೆ, ಕರಕುಶಲ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ತಾಣಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು.

ದಸರಾಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಉಳಿದು ಹೋಗದೆ ಎರಡು-ಮೂರು ದಿನ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಲಾಭ ಯಾರಿಗೆ? ಹೋಂಸ್ಟೇ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ. ಹೊಟೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ. ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕರಿಗೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ಮಾರಾಟ ಗಾರರಿಗೆ. ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ. ಕರಕುಶಲ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ. ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ. ಅಂದರೆ ದಸರಾ ಸಂಭ್ರಮದ ಜತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಕೊಡಗಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ದಸರಾ ದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆಯಾಗಲಿ ! : ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾವನ್ನು ಕೇವಲ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಸೀಮಿತ ಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೊಡಗಿನ ಜನಪದ ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಆಹಾರ, ವೇಷಭೂಷಣ, ಕಾಫಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ದಸರಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡುವುದರ ಜತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ಸವಿಯಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಖರೀದಿಸಬೇಕು. ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು. ಕೊಡಗಿನ ಬದುಕನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ನಿಜವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ.

ಯುವಕರ ದಸರಾ ಆಗಬೇಕು !: ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ಯುವಕರು. ಮಂಟಪಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಅವರ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದು. ಈ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೃಜನಶೀಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯ ಬಹುದು. ಕಲಾ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಆನಿಮೇಷನ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಯುವಕರಿಗೆ ದಸರಾ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಹುದು.

‘ನನ್ನ ದಸರಾ-ನನ್ನ ಸೃಜನಶೀಲತೆ’ ಎಂಬ ಸ್ಪರ್ಧೆ ರೂಪಿಸಬಹುದು.

ಕಿರುಚಿತ್ರ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟೋರಿ ಟೆಲ್ಲಿಂಗ್. ಪೋಸ್ಟರ್ ವಿನ್ಯಾಸ. ಕೊಡಗಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತ ಆನಿಮೇಷನ್. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಯುವಕರು ದಸರಾವನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡುವವರಲ್ಲ, ನಿರ್ಮಿಸುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ವೈಭವದ ಜತೆಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಬೇಕು ?: ಹಬ್ಬ ದೊಡ್ಡದಾದಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಸಂದಣಿ, ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆ, ಪಾರ್ಕಿಂಗ್, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೌಚಾಲಯ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ದಸರಾ ಯೋಜನೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ದಸರಾ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡೆಯಬೇಕು.ಏನು ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು ? ಎಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಯಿತು ? ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಏನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು ? ಈ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಿದರೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷದ ದಸರಾ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಬಹುದು.

ಮುಂದೇನು ?: ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾಕ್ಕೆ ಆರು ಹೊಸ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು

೧. ಕರಗ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು.

೨. ದಶಮಂಟಪಗಳಿಗಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಕೈವ್ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

೩. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಂಟಪಗಳಿಗಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಲಾ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಬೇಕು.

೪. ದಸರಾವನ್ನು ಕೊಡಗು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬಹುದಿನಗಳ ಪ್ರವಾಸ ಅನುಭವ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

೫. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ, ಕಾಫಿ, ಕರಕುಶಲ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ದಸರಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು.

೬. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ದಸರಾ ನಂತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡೆದು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಸುಧಾರಣಾ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು.

ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ ಬದಲಾಗಬೇಕೇ ?: ಹೌದು. ಆದರೆ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲ. ಕರಗದ ಪಾವಿತ್ರö್ಯ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಮಂಟಪಗಳ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಜನರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬರಬೇಕು. ಉತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಣೆ ಬರಬೇಕು. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬರಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬೇಕು.

ಮೈಸೂರು ದಸರಾವನ್ನು ಮಡಿಕೇರಿ ಅನುಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಮೈಸೂರು ತನ್ನ ಅರಮನೆಯ ವೈಭವದಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೆಳೆಯಬಹುದು. ಮಡಿಕೇರಿ ತನ್ನ ಕರಗದ ಭಕ್ತಿ, ಮಂಟಪಗಳ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿAದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೆಳೆಯಬಹುದು.

ಮಂಜಿನ ನಡುವೆ ಸಾಗುವ ಕರಗದ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆ ಇದೆ. ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಮಂಟಪಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಕರ ಕನಸಿದೆ. ಜನಸಾಗರದ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೇರಿಯ ಜೀವಂತಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನೀಡಿದರೆ ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕೊಡಗಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

- ಆರ್. ಕೆ. ಬಾಲಚಂದ್ರ

ನಿವೃತ್ತ ಲೀಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು.