(ಕೆ.ಎA ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕಂಡಕರೆ)

ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ, ಜ. ೨೪: ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIಖ) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಗ್ಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದೊಳಗೇ ಭಾರಿ ಭಿನ್ನಮತ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಸುಖ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ಕಳೆದ ೧೦ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ೧೪ ಬಾರಿ ಆಕ್ಷೇಪ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು Iಟಿಜiಚಿಟಿexಠಿಡಿess ಬುಧವಾರ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಮೂವರು ಸದಸ್ಯರ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಸುಖ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಏನಿದು ಆಕ್ಷೇಪದ ಕಾರಣ?

ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳ ಅಳಿಸುವಿಕೆ, ಚುನಾವಣಾ ದತ್ತಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಹೊಸ ಮತದಾರರ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬAಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕುರಿತು ಅವರು ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ತಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆಯೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ನಮೂನೆ ೬ ರಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಆಯುಕ್ತರು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.

ರಾಷ್ಟçಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ನಡುವೆ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ವಿಶೇಷ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಕಳೆದ ೧೦ ತಿಂಗಳಿAದಲೂ ಸ್ವಾಯತ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದೊಳಗೆ ಬಂಡಾಯದ ಬೀಜ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದಿದೆ ಎಂಬುದು ಈಗ ಬಹಿರಂಗವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಹೊಸ ಮತದಾರರ ಸೇರ್ಪಡೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮತಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಅನುಸರಿಸಿ ನಿಯಮಗಳು, ತಮಗೆ ಮಹತ್ವವಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಇಬ್ಬರು ಆಯುಕ್ತರು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರೆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಃಐಔ ಗಳ ನೇಮಕ, ಅಕ್ರಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆಯೋಗದೊಳಗಿನ ಬಿರುಕು ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಇಬ್ಬರು ಆಯುಕ್ತರು ಅಸಮಾಧಾನದ ಪತ್ರ ಬರೆದಿರುವುದು ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ವಿರುದ್ಧ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬರುತ್ತಿರುವ ನಡುವೆ ಇದು ಸಹ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಆಯುಕ್ತರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ, ಆಯೋಗದ ಕ್ರಮ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಾಣುವಂತಾಗಿದೆ.

ಇದರಲ್ಲಿ ಜೋಶಿ ಮತ್ತು ಸಂಧು ಸಂಪುಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ಪತ್ರ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಹಿರಂಗವಾಗುವಿಕೆಯು ಮಹತ್ವದ, ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ, ಈ ಆಯೋಗದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದಿವೆ.

೧೩ ಕೋಟಿ ಡಿಲೀಷನ್ - SIಖ ವಿವಾದ ಏನು?

ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿವೆ. SIಖ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ೨೦೨೫ರ ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಈವರೆಗೆ ೩೦ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೧೩ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿಯನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.

ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಮೂಲಭೂತ ನಿಯಮಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿವೆ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ವಿನಾಶದ ಕುರಿತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದೊಳಗಿನ ಈ ಅಂತರಿಕ ಜಗಳವು ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ.

ನಮೂನೆ-೬ರಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅನಧಿಕೃತ ಎಂದು ಸಂಧು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೩ರಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಆ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅಗೋಚರವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಇಬ್ಬರ ಅಸಮ್ಮತಿಯಿದ್ದರೆ ಆದೇಶ ಅಮಾನ್ಯ

ಎರಡು ಭಿನ್ನಮತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಂಗಾಮಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಭೂಷಣ್ ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇಬ್ಬರು ಆಯುಕ್ತರು ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ೧೩ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ

೧. ೨೦೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮ - ಸಂಧು - ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅದರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ರಗಳು, ಆದೇಶಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.

೨. ೨೦೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೬ - ಸಂಧು - ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಲಹೆಗಾರರು ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.

೩. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೬ - ಸಂಧು - ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅನುಮೋದನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ.

೪. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೬ - ಜೋಶಿ - ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ, ಆಯೋಗದ ಸಭೆಗಳ ಬಳಿಕ ಅದರ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.

೫. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೬ - ಜೋಶಿ - ಆಯೋಗದ ಅನುಮೋದನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ.

೬. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೪ - ಜೋಶಿ - ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅನುಮೋದನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬಾರದು.

೭. ಮೇ ೧೬ - ಜೋಶಿ - ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ದತ್ತಾಂಶ ಕೋಶವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಅದರ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ಜುಲೈ ೧೩ರಂದು ಸಂಧು ಅನುಮೋದನೆ.

೮. ಜುಲೈ ೨೯ - ಜೋಶಿ ಸಂಪುಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ - ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಆಯೋಗದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮರುಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

೯. ಜುಲೈ ೨೯ - ಸಂಧು ಸಂಪುಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ - ಕೆಲಸದ ಮರುಹಂಚಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವ. ಅಧಿಕಾರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮನವಿ.

೧೦. ಜುಲೈ ೩೦ - ಜೋಶಿ ಮತ್ತು ಸಂಧು ಅವರಿಂದ ಹೊಸ ಕೆಲಸ ವಿತರಣೆ ಆದೇಶ ರದ್ದತಿ.

೧೧. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೨ - ಸಂಧು - ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪರವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿರುವುದು ಯಾರು?

೧೨. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೩ - ಸಂಧು - ನಮೂನೆ-೬ ರಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಅನಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ.

೧೩. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೪ - ಸಂಧು - ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪ್ರವೇಶ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಐಟಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ.