ಕೋವರ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರೇಶ್

ಭೋಪಾಲ್, ಏ. 7; ಮೊದಲ ಮದುವೆಯ ಜೀವನಾಂಶದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷನ ವಿರುದ್ಧ ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 494 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪತ್ನಿತ್ವದ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ಮೊದಲ ಮದುವೆಯ ಜೀವನಾಂಶದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹವು ಅನೂರ್ಜಿತವಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 494 ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿಪಿ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಪೀಠವು ಗಮನಿಸಿದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷನು ಒಬ್ಬರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಮೊದಲ ವಿವಾಹವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಂತರದ ವಿವಾಹವು ಅನೂರ್ಜಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠವು ಹೇಳಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪೀಠವು ಭಾಗಶಃ ಅನುಮತಿಸಿತು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ರೂಪಿಸಲಾದ ದ್ವಿಪತ್ನಿತ್ವ ಆರೋಪವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 498-ಎ, 342, 323 ಮತ್ತು 506 ಭಾಗ-II ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಇತರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದಿತು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಬಹು ವಿವಾಹಗಳ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸೆಕ್ಷನ್ 494 ಐಪಿಸಿಯ ಅಗತ್ಯ ಅಂಶ, ಅಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ಮದುವೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯು ಅನೂರ್ಜಿತವಾಗಿರಬೇಕು, ಇದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠವು ಹೇಳಿದೆ.

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಪೆÇಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹದ ಕುರಿತು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮದುವೆಯ ನಂತರ, ತಾನು ಮಗುವನ್ನು ಹೆರದ ಕಾರಣ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೇ 2022 ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ ‘ಖುಲಾ’ ಅಂದರೆ ‘ವಿಚ್ಛೇದನ’ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ಗಂಡನ ಪರ ವಾದಿಸಿದ ವಕೀಲರು, ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 494 ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು, ಕಾನೂನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಹೊಂದುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ 2015 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್‍ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷ ಐದನೇ ಬಾರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 494 ಐಪಿಸಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ದೂರುದಾರ-ಪತ್ನಿಯ ವಕೀಲರು, ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯದ ಘೋಷಣೆ ಸಲ್ಲಿಸದ ಹೊರತು, ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು (ಶರಿಯತ್) ಅರ್ಜಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1937 ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು 4ಐದನೇ ಪುಟಕ್ಕೆ

(ಮೊದಲ ಪುಟದಿಂದ) ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅರ್ಹರಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸೆಕ್ಷನ್ 494 ಐಪಿಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೀಠವು ಗಮನಿಸಿತು.

ಸರಳಾ ಮುದ್ಗಲ್ v/s ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ 1995 ಮತ್ತು ಖುರ್ಷೀದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ v/s ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಯುಪಿ 2015 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿತು.

ದೂರುದಾರರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ ಸಹ, ಎರಡನೇ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಕ್ರಮವು ಐಪಿಸಿಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 494 ರ ಅಗತ್ಯ ಅಂಶಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠವು ಗಮನಿಸಿತು. ಈ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೀಠವು ಹೇಳಿತು.

“ಆದ್ದರಿಂದ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮೊದಲ ವಿವಾಹ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅನೂರ್ಜಿತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಐಪಿಸಿಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 494 ರ ಅಗತ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಅಂದರೆ ಮೊದಲ ವಿವಾಹದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನಂತರದ ವಿವಾಹವು ಅನೂರ್ಜಿತವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠ ಗಮನಿಸಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಅನುಮತಿಸಿತು ಮತ್ತು ದ್ವಿಪತ್ನಿತ್ವ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿತು. ಆದರೆ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಬೆದರಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಅಪರಾಧಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಉಳಿದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರೆಸಲು ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.